|
|
SAUERLAND
|
 |
 |
Vervolgens doen we het Schloss Homburg aan, waar we het Museum bezoeken. De wapenkamer is interessant, maar beter bevalt ons de Bergfried (uitzicht) en de originele keuken met voorraadkamertjes. We bekijken er ook een natuurexpositie.
 |
 |
Tot Olpe opnieuw de autobaan. We rijden vanuit het noorden de stad binnen en vinden moeiteloos ons hotel Zum Schwanen dankzij een kaartje van internet. De kamer is redelijk groot en verkeert in goede staat. We genieten van enkele Krombacher pilsjes voor we in het hotel om 19.00 uur uitgebreid van de “gutbürgerliche Küche” van streekgerechten proeven. Korte wandeling door het centrum en koffie bij een Eiscafé, dat wordt vaste prik. Op de tv volgen we de halve finales van snookerwedstrijden, Clim is een fan daarvan. Jos begint aan de nieuwste thriller van de Zweed Henning Mankell, Kennedy’s Brein. 21 oktober
DAG 1
FREUDENSTADT / BAD BERLEBURG
Na een uitgebreid ontbijtbuffet rijden we zuidwaarts richting Siegen. We belanden in Freudenberg, een bekend vakwerkstadje in zwart—wit. Vrijwel de gehele kern van het stadje verkeert nog in de authentieke historische staat (zie foto's hieronder). Daar is net een Mittelalterliche Markt aan de gang met de marskramers in historische kledij gestoken. Jammer dat het regent (Sprühregen), toch is er nog redelijk wat volk op de been. We drinken er slobberkoffie (uitdrukking van Clim).
 |
 |
We vervolgen onze weg naar het oosten door Wittgensteiner Land. In het charmante Bad Berleburg (ook veel vakwerkbouw) drinken we opnieuw koffie voor we ons om half drie bij een rondleiding door het slot aansluiten. Van te voren hebben we nog een wandeling door het park met kiosk en klassieke beelden gemaakt. De gids strooit anekdotes uit over de grote groep (45 personen!) en heeft het vaak over ons koningshuis de Oranjes die hier vaker te gast zijn geweest. Men beweert dat Claus hier Beatrix zijn eerste kus heeft gegeven.
 |
 |
Er worden nu nog steeds jachtpartijen georganiseerd, dan worden er ook de nodige bokken geschoten. (“Die meiste Bocken aber schiesst man in Berlin…”, aldus de gids.) De adel hier is nog steeds gelieerd aan het Deense koningshuis. Een leger hadden ze er niet. Ook de kamers voor de adellijke gasten worden getoond.
 |
 |
We keren terug naar Olpe. Onderweg passeren we op 10 km afstand de berg Kahler Asten (hoogste top van het Sauerland), maar door de dichte mist is die niet zichtbaar. Ons hotel is dicht (Ruhetag), zodat we pils moeten drinken in een leeg marktcafé in de buurt.
DAG 2
ATTA HÖHLE / ALTENA
Voor het ontbijt is voor ons apart gedekt, we zijn er de enige gasten, vandaar. Jos maakt nog een vroege wandeling om een boekwinkel te bezoeken en foto’s van het stadje te maken, o.a. het prachtige portaal van de kerk en de stadswallen en –toren . Na zijn terugkeer vertrekken we naar de Bigge-see, waar we voorbijrijden (evenals de stad Attendorn) om de Atta - Höhle te bezoeken. We krijgen met een kleine groep een rondleiding van een uurtje over goed begaanbare paden door de schitterende gangen van de grot met zijn verfijnde druipsteenformaties. Deze attractie werd pas in 1907 bij toeval ontdekt.
 |
 |
We rijden verder noordwaarts en passeren de rustige plaatsjes Finnentrop, Plettenburg en Werdohl. In het stadje Altena parkeren we en sjouwen we de berg op om het slot te bezoeken. Dat is vandaag echter gesloten, dus de Rundgang wordt ons door de neus geboord. We dolen wat rond op de binnenplaatsen. Jos verbijt zijn pijn aan de heupen en knieën, bergop is tegenwoordig voor hem een ware nachtmerrie. We maken wat foto’s, genieten een beetje van het uitzicht en keren via een andere paadje terug naar de rivier.
|
|
|
|
Op onze terugweg naar Olpe belanden we door wegwerkzaamheden in een file bij Lüdenscheid, maar dat duurt gelukkig niet lang. Altijd is er wel een of andere autobaan in de buurt. We stoppen onderweg voor een sigaret: de P van parkeerplaats betekent voor ons “paffertje”.
DAG 3
ARNSBERG
Vertrek om tien uur noordwaarts. Binnendoortje gekozen naar de Solpe-see, waar we in een chique hotel-restaurant koffie drinken. Daarna worden we door de richtingborden naar de Autobaan verwezen, via welke we Arnsberg vanuit het noorden benaderen. Ter hoogte van Stadtmitte moeten we door een tunnel, direct daarna links ligt ons hotel Zur Linde. Onze kamer is nog niet klaar, maar we kunnen er wel alvast onze bagage achterlaten.
We besluiten een wandeling door het stadje te maken. We kiezen de promenade langs de Ruhr (ja, die van het Ruhr-Gebiet!), die hier het karakter van onze Middenlimburgse Roer heeft. Links van ons stroomt het water, rechts doemen hoge rotswanden op. Zoals we weten ligt daarboven ook de Altstadt, maar die kunnen we net niet zien. Af en toe worden we door (oudere) fietsers gepasseerd, hier loopt ook de bekende Ruhr— Radweg.
 |
 |
De Ruhr maakt dan
een bocht van bijna 350 graden, de zogenaamde Schleife, waar uiterwaarden,
sportvelden en een sporthal liggen. We lopen verder door het herfstbos tot aan
een stuwdammetje met watermolen. Daar bereiken we de andere kant van de
Altstadt.
Allereerst ligt er het “klassisches Viertel’, een serie gebouwen in klassieke
Pruisische stijl. We bezoeken er de Romaanse kloosterkerk, die behalve een
fraaie preekstoel niet echt veel te bieden heeft of het moet de intense
duisternis zijn die er heerst. Het klooster zelf is niet toegankelijk voor ons
toeristen. Aangekomen op de
Neue
Markt
haalt Jos wat folders af in het Fremden Verkehrsamt.
Daarna gaat het verder door een winkelstraat die op de Alte Markt uitkomt met het Rathaus, een Brunnen en Hotel Zur Krim als blikvangers. Dit is het hart van de stad, met herenhuizen in vakwerkstijl en een soort Mariensäule. Een oude, witgesausde stadstoren biedt toegang tot het hoger gelegen gedeelte met stadskapel, die niet echt de moeite waard is. We beklimmen de trappen naar de ruïne van het kasteel. Een enorm complex dat in 1762 door de Fransen is verwoest. Mooi uitzicht over de stad en omgeving.
 |
 |
Het is de hele dag zonnig weer geweest, maar nu verdwijnt de zon toch achter de wolken. We zoeken een weg terug rechtstreeks naar beneden, maar kunnen die niet vinden. We kunnen ons hotel zelfs zien liggen, hemelsbreed is het zo’n 100 meter. We nemen een grijsaard in de arm, maar die kan ons niet echt verder helpen. Met een omweg bereiken we tenslotte ons hotel.
We eten ‘s avonds ook in het cafégedeelte. Jos gaat daarna nog even de stad in om nachtfoto’s te maken, maar die mislukken jammerlijk, vooral ook omdat bijna geen enkel gebouw geïllumineerd is. Hij drinkt in een design café in zijn eentje koffie, de stad zelf is vrijwel uitgestorven.
DAG 4
BRILLON / WINTERBERG
Vergeleken met het vorig hotel krijgen we hier een “mager” ontbijt voorgeschoteld. Er is slechts één andere gast. We nemen de autobaan via Meschede naar Brilon. Daar heerst een gezellige drukte in de Altstadt vol vakwerkhuizen: het is wekelijkse marktdag. Opvallend zijn de vele viskraampjes die broederlijk naast elkaar staan. We bezoeken er het stadhuis, waar in de hal een tentoonstelling van moderne kunst ondergebracht is. We bekijken er ook de Bürgersaal, maar die valt toch wel wat tegen. Even verderop ligt een oude kerk, die helaas nogal donker is. Ook het bijzonder fraai houtgesneden hoogaltaar is in het geheel niet verlicht. Jammer dus. Na nog een rondje gewandeld te hebben drinken we koffie bij een bakkerij / Gasthof aan de markt.
 |
 |
We rijden een stukje terug door aantrekkelijke dorpjes Hochsauerland in. In de stad Winterberg (de hoogst gelegen stad van Duitsland op ongeveer 700 meter) verdwalen we in de straten met talrijke hotels en pensions. Dit stadje verstouwt per jaar meer dan een miljoen toeristen / vakantiegangers, met name veel Nederlanders die er een relatief goedkope wintersportvakantie houden. Vlakbij ligt de Kahler Asten, de hoogste berg van Sauerland waarvan de top helemaal in dichte nevel is gehuld. Er is dus geen uitzicht als we er aankomen. We drinken er koffie in het restaurant, het is er niet bepaald druk. Er is wel nog een natuurexpositie.
Als we terugrijden via een andere route verdwijnt de mist om ons heen en passeren we een aantal liefelijke dorpjes, mooi gelegen aan bergstroompjes en uiterst zorgvuldig onderhouden. De wegen verkeren er in uitstekende staat.
Als we weer in Arnsberg teruggekeerd zijn blijft het bewolkt, hoewel regen uitblijft. We besluiten het lokale Sauerland Museum te bezoeken. Met name de tijdelijke expositie over de Eiszeit interesseert ons. Tot sluitingstijd vergapen we ons aan mammoeten, holenberen, oerossen en steentijdjagers. In het Museumcafé (bestaand uit verschillende stijlkamertjes) drinken we koffie. Clim ontdekt dat de tafelkleden eigenlijk gewone glasgordijnen zijn, wat de dienstertjes hoogst verbaast: dat een man daar oog voor heeft!
 |
 |
 |
DAG 5
LIPPSTADT / WARSTEIN
Om tien uur rijden we weg, richting Soest (spreek uit: Zoost). We slaan af bij de Möhne See en rijden een tijdje langs de zuidoever, waarna we een volledig rondje maken door het dichte Arnsberger Wald, een van Duitslands grootste bossen. Het wordt een fraaie rit temidden van loofbomen met uitbundige herfsttinten, soms afgewisseld met het frisse groen van de naaldbomen. We komen weer op dezelfde plek aan het stuwmeer uit.
Na enig overleg besluiten we naar Lippstadt te gaan, ook al weten we niet precies waar deze plaats ligt (we hebben slechts een detailkaart van het Sauerland tot onze beschikking.) In het stadje Rüthen (mooi gelegen op een rots) stoppen we en lopen we wat rond. Er is niet veel te zien, we blijven er niet lang.
In Lippstadt (70.000 inwoners) stallen we de auto in een parkeergarage, waarna we de stad in wandelen. We kuieren langs de hoofdstraat waaraan hier en daar een monumentaal pand ligt. In een tot restaurant omgebouwd postkantoor drinken we koffie en nemen we en passant ook iets te eten: Clim een broodje, Jos kiest voor Kuchen en een Bockwurst, mooie combinatie vindt hij....
 |
 |
 |
Iets verderop ligt het marktplein. Van de omringende architectuur is weinig te zien, aangezien het uitzicht ons benomen wordt door kermisattracties (‘Schausteller’ noemen ze hier de kermisexploitanten met hun spooktent, reuzenrad, botsautootjes, carrousel) en veel en zuip– en vreettenten: Reibekuchen, Holländische Pommes, gepofte kastanjes, Mandeln, pizza en… een halve meter braadworst. Een en ander doorgespoeld met lokaal bier en Glühwein. Op andere open plekken staan nog meer attracties. We roken een sigaretje en rusten uit in een parkje met een borstbeeld van de evangelische anti-nazi held Martin Niemöller. Lippstadt is zijn geboorteplaats. De bevolking hier is overwegend protestant, vandaar dat alle kerken dicht zijn. Maakt niet zo veel uit, in hun kerken is niet veel te zien door hun sobere uitstraling.
Op de terugweg komen we door Warstein. Even voorbij dit bekende stadje bezoeken we een Wildpark met onder andere reeën, herten, wilde zwijnen, maar ook met een “Luchs und ein Fuchs” en wasbeertjes. De rondleiding door de druipsteengrot van Bilstein vindt plaats met een kleine groep, waaronder wat kleuters die alles “super, geil und toll” vinden. De gangen (Spalten) zijn er smal en de formaties kunnen in schoonheid niet tippen aan die van de eerder bezochte Atta Höhle. De gids spreekt af en toe een mondje Nederlands (olifant en zo), niet voor ons maar voor een ouder echtpaar uit het groepje. Koffie in het restaurant.
 |
 |
Terug naar het hotel door het zuidelijk gedeelte van het Arnsberger Wald. Ook hier weer rustieke dorpjes onderweg, met opvallend veel pensions en hotels in onberispelijke staat.
DAG 7
Clim heeft de vorige avond al met zijn pinpas betaald (€ 345). We vertrekken even na tienen. Al gauw zitten we op de autobaan richting Dortmund. Vóór deze grote stad slaan we af naar het zuiden en kiezen we voor de A2 naar Keulen. Onderweg verrijden we ons welgeteld drie keer in dit labyrint van autosnelwegen en op– en afritten. Enfin, vanaf Rheidt loopt alles soepel. Om half twee zijn we thuis.
Ga naar impressies van ons PAPIEREN VERSLAG
Het mooie Sauerland, ook wel 'Zuidland' genaamd, is een bebost met talloze snelstromende, vooral kleine riviertjes. De hoogste toppen zijn de Kahler Asten, in het Rothaargebergte, die 841 m hoog is; de Hegekopf en de Langenberg (843 m) bij Willingen. Het gebergte is overwegend leisteen, met hier en daar vulkanisch gesteente en kalksteen.
Het Sauerland is rijk aan schilderachtige oude stadjes, met o.a.: Arnsberg, Brilon, Hohenlimburg, Iserlohn en Marsberg. Er zijn talloze zomerverblijfplaatsen, met name in de buurt van de vele stuwmeren, waar het gebied rijk aan is. Ook in de rivierdalen is het heerlijk toeven. Wandelingen zijn er in alle soorten; vlakke wandelingen, makkelijke en moeilijker bergtochten. Veel beklommen bergen zijn de Hohe Bracht bij Bilstein (584 m), en de Kahler Asten, met mooi uitzicht (841 m), bij Winterberg. In het Sauerland zijn interessante druipsteengrotten: de Atta Höhle bij Attendorn, de Dechen Höhle bij Iserlohn en de Bilstein Höhle bij Warstein. De Bruchhauser Steine zijn ook heel indrukwekkend.
Het Sauerland wordt ook wel het land van de 1000 bergen genoemd. Sommigen zeggen, dat de naam te maken moet hebben met de schrale, steenachtige bodem van het gebergte; deze levert de boeren vruchten op na “sauere arbeit”. Maar volgens de legende at god in de scheppingsweek zuurkool, die door zijn drukke werkzaamheden koud geworden was. Boos schuift hij het bord van tafel, dat hier neer kwam, in Sauerland dus, zodoende slingeren de wegen hier als zuurkool. Een derde verklaring is dat het woord ‘sur’ zuid betekent, namelijk het zuiden van Westfalen.
-------------------------------------------------------------------
Wanneer we spreken over Sauerland dan horen veel mensen het 'donderen in Keulen'. Het behoort inderdaad tot een van de minder bekende streken van Duitsland en is zeker niet te verwarren met het zuidelijker gelegen Saarland. Het best kan je dit mooie natuurgebied situeren ten oosten van Keulen en ten zuiden van Soest.
Sauerland is een bosrijk middelgebergte met als hoogste punt de Kahler Asten, een berg van 841 meter. De meest bekende toeristische stad is Winterberg, gelegen aan de voet hiervan. Dit gebergte doet ons veel denken aan de Ardennen. Ook hier vind je grotten, de hoogteverschillen komen overeen en de flanken zijn begroeid met bossen. Er zijn wel meer leisteengroeven, wat soms het landschap vervuilt. Deze leien zie je ook terug in de woningbouw ter plaatse.
Als je door de verschillende dorpjes rijdt zullen de talrijke vakwerkhuizen je zeker opvallen. Sauerland is niet dicht bevolkt, bevat weinig industrie maar heeft wel het grootste aantal stuwmeren van Duitsland.
De grote steden in het Ruhrgebied werden tijdens de Tweede Wereldoorlog voor een belangrijk deel verwoest. De vernieling was zo compleet dat er nagenoeg geen historische gebouwen zijn overgebleven. Je vindt er nu moderne steden die hun inkomsten halen uit industrie en handel.
|
