KEVELAER, EEN PELGRIMSOORD
We bezoeken dit bedevaartsoord op een van onze traditionele zaterdagmiddag -
uitstapjes. De stad ligt hemelsbreed nog geen 60 km van onze woonplaats Roermond
verwijderd, dus de rit ernaar toe duurt niet lang. We ku8nnen in het centrum
gemakkelijk onze auto kwijt, het is er namelijk niet zo druk als we verwacht
hadden. We zitten duidelijk buiten het seizoen. Hier wordt de Heilige Maagd
Maria vereerd en we zijn diep onder de indruk van de kleine, maar rijk bewerkte
Maria - basiliek. Geen plekje aan de muren is onbenut gelaten in deze kerk die
uit de 19e eeuw stamt. Vlakbij staat ook de barokke Koepelkapel waar duizenden
kaarsen in verschillende stadia van afbranden een doordringende geur
verspreiden.
We drinken koffie in een van de talrijke restaurants / grand cafés die al die
drommen vrome pelgrims van eten en drinken moeten voorzien.
INFO
Kevelaer is een plaats in de
Duitse
deelstaat
Noord-Rijnland-Westfalen, gelegen in het district
Kleef. De stad heeft ongeveer 27.800 inwoners. Naburige
steden zijn onder andere
Goch,
Kalkar en
Rees.
In
Nederland is Kevelaer vooral bekend als bedevaartplaats.
Sinds 1642 wordt er in het plaatsje namelijk een als
wonderbaarlijk beschouwde afbeelding van de Maagd
Maria vereerd. Veel Nederlandse katholieken pelgrimeren
jaarlijks naar dit genadebeeld, dat in Latijn bekend staat als
de "Consolatrix Afflictorum", ofwel de "Troosteres der
Bedroefden". Destijds hoorde Kevelaer bij de Spaanse Nederlanden
en viel de stad onder het bisdom Roermond. Pas in 1701 valt
Kevelaer weer definitief onder Pruisen maar het bleef wel vallen
onder het bisdom Roermond, in 1801 ging Kevelaer tot het Bisdom
Aken behoren, vanaf ongeveer 1823 werd het ingedeeld bij het
Bisdom Münster. Door het bisdom Münster werd het toen ook
verplicht gesteld preken, kerkboeken etc. in de Duitse taal (Hoogduits)
te gebruiken, daarvoor waren deze opgesteld in een
Nederlandse - Nederduitse taal .
De marskramer Hendrik Busman zou van de Maagd zelf tot drie
maal toe de opdracht hebben gekregen een kapelletje voor haar te
bouwen. Hij gaf hieraan gehoor en op 1 juni 1642 stond er een
eenvoudige bidzuil op de plek waar hij de opdracht kreeg. Al
gauw kwamen er pelgrims en werden genezingen gemeld. In 1647
erkende de Kerk acht van deze genezingen als wonderbaarlijk,
tijdens een synode in Venlo gehouden in het Klooster Ter Weide.
In 1645-47 werd een bedevaartkerk gebouwd, de huidige
Kaarsenkapel. In 1654 werd om de bidzuil een barokke koepelkapel
gebouwd, de genadekapel. De grote Mariabasiliek verrees in de
negentiende eeuw.
In de loop der eeuwen heeft Kevelaer een unieke rol gespeeld
in de geloofsbeleving van Nederlandse katholieken. Vanuit veel
steden in het
protestantse noorden werden bedevaarten ondernomen naar het
Maria-oord. Tot de negentiende eeuw was het een van de weinige
plaatsen waar zij in het openbaar hun geloof konden uitoefenen,
want in het koninkrijk
Pruisen bestond godsdienstvrijheid. De speciale band van
Nederland met Kevelaer bestaat nog steeds; naast veel Duitse
pelgrims zijn het vooral Nederlanders die de kapel van de
"Troosteres der Bedroefden" bezoeken. Ondanks dat de plaats in
Duitsland ligt is Kevelaer het belangrijkste pelgrimsoord voor
Nederlandse katholieken.
MEER
INFO
De stad ligt zuidwestelijk van Xanten en
is, naast het Beyerse Altötting, het grootste welvaartsoord van
Duitsland. De schilderachtige Altstadt met meer dan 200 onder
Monumentenzorg vallende huizen, wordt beheerst door de in
neogotische stijl gebouwde 3-schepige Maria Basiliek met een 95m
hoge kerktoren. Mede door de welvaart hebben zich hier in de
loop van de tijd vele bronsgieterijen, vlagstikkerijen, goud- en
zilversmeden, orgelbouwers en zijde- en glasververijen
gevestigd, die Kevelaer veel rijkdom brachten en tot een
Kunstenaarsstad maakten. Ver buiten de regio strekt het oeuvre
van het "Niederrheinische Museum für Volkskunde", vooral
om zijn rijke verzameling speelgoed. In het stadsdeel Twisteden
wordt met het “NiederRheinPark Plantaria” een
indrukwekkende landschapstuin aangelegd met een gigantische
volière met een vogelrijk, dat leefruimte geeft aan vogels uit 5
continenten. De stad is sinds 1642, een van de belangrijkste
bedevaartplaatsen van Noordwest-Europa, waar jaarlijks ca.
700.000 pelgrims naar toe komen. In de barokke Gnadenkapelle
(1654 wordt een Gnadenbild vereerd; een ets uit 1642, die de
maagd Maria, troosteres van de bedrukten, voorstelt. Verder is
in Kevelaer nog de neogotische Neue Mariakapelle St. Maria
(1858–1864) en Kerzenkapelle (1643–1645) met zilveren tabernakel
uit 1682. Het Pelgrimscentrum is van 1979–1981.
NOG MEER INFO KEVELAER
Sinds 1642 is Kevelaer een
internationaal bekend bedevaartsoord, waar de Heilige Maria wordt vereerd. Het
echtpaar Hendrik en Mechel Busmann maakte tijdens de Dertigjarige Oorlog
(1618-1648) iets bijzonders mee. Hij hoorde stemmen die hem bevalen een kapel
te bouwen en zij zag een lichtverschijning waarin zich een heiligen - ets
bevond, die zij kort tevoren had gezien in handen van keizerlijke soldaten. De
ets ('Gnadenbild') werd gekocht en op 1 juni 1642 op een bidzuil geplaatst. Het
jaar daarop kwam de eerste processie uit Rees. De eerste bedevaartskerk, de
huidige Kerzenkapelle, werd in 1643-1645 gebouwd. In 1654 was de barokke
Gnadenkapelle klaar. Sinds 1646 kwamen oratorianen, wereldlijke
geestelijken die zich richtten op een breed publiek, naar Kevelaer om er een
klooster te stichten. Kevelaer kreeg in 1949 stadsrechten. Het bezoek van paus
Johannes Paulus II en Moeder Theresa in 1987 waren een hoogtepunt voor de
bedevaartsplaatsen zette het pelgrimsoord op de wereldkaart. Jaarlijks bezoeken
ongeveer een miljoen pelgrims de Mariastad, die ongeveer 25.000 inwoners telt.
Markant is de jaarlijkse bedevaart van duizenden motorrijders naar Kevelaer in
juli. De eerste motorenpelgrimage was in 1985. Een heuse wetenschappelijke
organisatie, de Kevelaerer Arbeitskreis Ur Marialogie, bestudeert en bevordert
sinds 1978 de Mariaverering. Zo organiseerde ze in 1987 het 10e Maria -
wereldcongres en een internationaal symposium over Maria's echtgenoot Jozef. Het
bedevaartseizoen loopt van mei tot november.
Het religieuze centrum is de
Kappelenplatz. In het midden staat de kleine Gnadenkapelle met de beroemde
Maria-ets 'Gnadenbild'. De neogotische Marienbasilika dateert uit 1864. Boven de
pelgrimsingang hangt dreigend de zwarte Apocalyps, een kunstwerk van Bert
Gerreheim. Het kleurige interieur is erg fraai, hiervoor tekende Friederich
Stummel. Vooral de prachtige glas-in-loodramen vallen op. Sommige zijn een
schenking van de Twentse Processie (Hengelo, 1934). In een van de ramen staat:
Maria, Middelares van Alle Genade. Dit verwijst naar de titel van de Heilige
Maria in Kevelaer: 'Trösterin der Betrübten'. In de Kerzenkapelle zorgt een zee
van kaarsen voor een aparte sfeer. Links naast de basiliek bevinden zich de
biechtkapel ('Beichtkapelle') uit 1858 en het Priesteil - haus, het voormalige
klooster dat dateert uit 1647.Wie van de Busmannstrasse in de richting van de
Kapellenplatz loopt, passeert het beeld van koopman Hendrik Busmann, de
grondlegger van de plaatselijke pelgrimage. De kruisweg begint tegenover het
clarissenklooster in de Twistedener Strasse. De pelgrimsdiensten vinden plaats
in de Kerzenkapelle, het Forum Pax Christie (1981) en de Marienbasilika.
Bijzonder zijn de concerten in de basiliek ('Basilikakonzerte') die door het
hele jaar heen plaatsvinden. Het zijn vaak orgelconcerten en kooruitvoeringen.
Het grote Seifertorgel (1907) in de basiliek is indrukwekkend.
De winkels rondom de
Kappelenplatz en de winkelstraat staan vol met religieuze voorwerpen en roomse
snuisterijen, zoals Mariabeeldjes, kaarsen, rozenkransen, kruisjes aan
halskettingen etcetera. Het heeft een geheel eigen sfeer, die bezoekers op
verschillende manieren zullen beleven. Het Hoda Krippen-Museum
(kerststallenmuseum), opgericht door het echtpaar Dammers, behoort ook tot de
katholieke aankleding van Kevelaer. (Lindenstrasse 62, tel. 028327789,
www.krippen-dammers.de ). Bij het
museum hoort ook een winkel waar men onder meer spullen voor de kerststal kan
kopen. De jaarlijkse 'Kevelaerer Krippenmarkt', die gehouden wordt in de periode
van eind november tot medio december, is een sfeervol evenement voor degenen die
daar ontvankelijk voor zijn. Markant is dat er in Kevelaer ook een Servisch -
orthodoxe gemeente is.
Kevelaer is niet alleen een
beroemde bedevaartsplek, maar geniet ook bekendheid als kunstenaars- en
ambachtsstad. Pottenbakkers, edelsmeden, orgelbouwers, bronsgieters, keramiek-
en glas-in-loodschilders, perkamentmakers en houtsnijders zijn hier te vinden,
van wie velen zich toeleggen op religieuze kunst. Een aantal van deze
ambachtslieden huist in de monumentale panden die de stadskern van Kevelaer rijk
is
Het Niederrheinisches Museum
für Volkskunde und Kulturgeschichte (museum voor volkskunde en
cultuurgeschiedenis) heeft van alles wat. Van voorwerpen uit het dagelijks leven
tot keramiekcollecties. De bekende speelgoedcollectie van Juliane Metzger, die
bestaat uit ongeveer 50.000 voorwerpen, spreekt jong en oud aan. Dat liefhebbers
van religieuze kunst en de bedevaartcultuur in Kevelaer terecht kunnen, zal
niemand verwonderen. Bovendien is er ook aandacht voor streekambachtelijke
kunst, zoals edelsmederij en glasschilderingen. Het museum is in een groot
gebouw ondergebracht, dat bestaat uit een historisch deel, nieuwbouw en een
binnenhofje.
Meer
informatie:
www.kevelaer.de ,
www.wahllfahrtkevelaer.de/holland


|