Stadje onder de rook van Lübeck.

Hiernaast ons hotel aldaar:

HOTEL STADT REINFELD

in het kleine centrum.

LÜBECK

Deelstaat: Sleeswijk-Holstein. Hoogte: 11 m. Aantal inwoners: 235.000.

De oude stad ligt als een kostbaar juweel veilig ingesloten tussen de rivierarmen van de Wakenitz en de Trave en heeft op indrukwekkende wijze het beeld van een middeleeuwse Duitse Hanzestad bewaard. 20 km ten noorden van de stad mondt de Trave, die voor zeeschepen met een diepgang van 6 m tot aan de stadshaven bevaarbaar is, in de Oostzee uit. De haven van Lübeck met zijn 12 bekkens is een belangrijke overslaghaven voor hout, kolen, vlees, zout, en machines om slechts enkele van de belangrijkste producten te noemen. Er is veel industrie waarbij de scheepswerven een belangrijke plaats innemen; voorts visconserven, machines, zuurstofapparaten, keramische producten enz. Bovendien is Lübeck al eeuwenlang stapelplaats van Franse wijnen en ook is sinds eeuwen de Lübecker marsepein benoemd.

Lübeck is zetel van een zeevaartschool, en een medische hogeschool, van verschillende hogere beroepsscholen, van een muziekconservatorium en van de Noordduitse orgelschool. De populaire badplaats Travemünde hoort tot de gemeente Lübeck.

GESCHIEDENIS

Lübeck werd in 1143 door graaf Adolf II van Holstein gesticht en in 1226 tot vrije rijksstad verheven. Door haar gunstige ligging werd de 'ad een stapelplaats van betekenis en nam zij een leidende positie in de Hanze in. In de 16de eeuw begon met het langzame verval van deze stedenbond ook de macht van Lübeck te tanen. In 1630 had de laatste bijeenkomst van de Hanze plaats waaraan slechts Lübeck, Hamburg en Bremen deelnamen. De dertigjarige Oorlog en de Zweedse heerschappij op Oostzee vernietigden haar handel geheel. Deze herleefde weliswaar in de 18de eeuw een kleine opleving, maar onder de Napoleontische overheersing had Lübeck het zwaar te verduren: in 1806 werd de d door de Fransen geplunderd. In 1866 werd Lübeck lid van de Noordduitse bond, in 1868 van de Duitse tolunie. Met de industrialisering kwam de stad weer tot bloei. In 1937 werd haar zelfstandigheid opgeven en sindsdien maakt Lübeck deel uit van Sleeswijk - Holstein. In 1942 werd bij een zware luchtaanval een groot deel van de oude stad verwoest.

Lübeck is de geboortestad van Thomas Mann (1875-1955) en zijn roman 'Die Buddenbrooks' (1901) beschrijft de neergang van een Lübecks patriciersgeslacht.

BEZIENSWAARDIGHEDEN

Aan de westkant van de oude binnenstad de Holstentor (in 1477 voltooid) met zijn twee stoere torens, symbool van de stad. Het gebouw bevat een stadshistorische verzameling, waaronder een grote maquette van de stad uit 1650. Het Rathaus op de markt, een van de mooiste van Duitsland, werd in de 13de15de eeuw geheel in geglazuurde baksteen opgetrokken. Fraaie renaissance uitbouw. Ten noorden van de markt de gerestaureerde Marienkirche uit de 13de 14de eeuw, een goed voorbeeld van het type bakstenen kerk dat men in het Oostzeegebied zoveel ziet. In het imposante interieur een gotisch sacramentshuisje uit 1476; in de zuidelijke toren een herdenkingskapel waarin de bij de luchtaanval van 1942 naar beneden gestorte klok bewaard wordt. Noordelijk van de Marienkirche in de Mengstrasse op nr. 4 het door de roman van Thomas Mann bekende Buddenbrookhaus (oorspr. uit 1758, herbouwd; van 184191 was het huis eigendom van de familie van de schrijver); op nr. 48 het Schabbelhaus (restaurant; na de oorlog gerestaureerd). Aan de Breite Strasse (gedeeltelijk voetgangerszone) het Haus der Schiffergesellschaft uit 1535 (restaurant) met oud-Lübeckse inrichting; hier tegenover de Jakobikirche, de kerk van de schippers (14de eeuw) met o.a. een bezienswaardig altaar en orgel. Aan de evenwijdig lopende Königstrasse de voormalige Katharinenkiche, een parel van de gotiek. In de nissen aan de voorgevel beelden van Ernst Barlach en Gerhard Marcks. In dezelfde straat het Behnhaus, een representatief burgerhuis uit de 18de eeuw met meer dan levensgrote beelden op het dak, dat een bezienswaardige verzameling 19de en 20e-eeuwse kunstwerken herbergt. Centraal staan het werk van de in 1789 in Lübeck geboren schilder Friedrich Overbeck (een van de eerste 'Nazareners') en enkele zeer goede stukken van Edvard Munch die langere tijd in Lübeck gewoond heeft. Ook in de Königstrasse het 13de -eeuwse Heilig Geist Hospital (thans nog bejaardenhuis), het best bewaard gebleven middeleeuwse hospitaal in Duitsland. (Laatgotische gebeeldhouwde altaren en 14de-eeuwse wandschilderingen.) Aan het eind van de Grosse Burgstrasse, het verlengde van de Königstrasse, de Burgtor uit 1444 met resten van de oude stadsmuur. In de Glockengiesserstrasse het schilderachtige Fuchtingshof, in 1639 als tehuis voor weduwen van schippers en kooplieden gebouwd.

Zuidwestelijk van de Markt de St. Petrikirche (13de 14de eeuw; gerestaureerd; schitterend panorama vanaf de toren). Aan de zuidkant van de 'Altstadt' verheft zich de in 1173 door Hendrik de Leeuw gestichte dom, in de 12de en 13de eeuw in gotische stijl uitgebreid en na in de laatste oorlog zwaar getroffen te zijn geweest, weer opgebouwd. In het middenschip een doopvont uit 1455 en een triomfkruis van de Lübeckse meester Bernt Notke (1477). In een nieuw gedeelte het natuurhistorisch museum. Noordoostelijk van de dom het St. Annen-Museum (in het gelijknamige vroegere klooster) dat met zijn prachtige kruisgang, zijn idyllische binnenhoven en imposante refter de ideale omlijsting vormt voor de zeer rijke kunstverzameling, waaronder het beroemde Memlingaltaar uit 1491.

De voorstad Travemünde die uit een oud gedeelte (de Altstadt met de St. Lorenzkirche) en het nieuwere bad en kuurgedeelte bestaat. Dit Travemünde is met zijn Kurhaus, Kursaal, casino, zijn (zeewater) golfbad en het 158 m hoge Hotel Maritim een van de mondainste en levendigste badplaatsen aan de Duitse Oostzee. In de 'Passat-Hafen' van het schiereiland Priwall ligt de viermaster Passat gemeerd, die eens de wereldzeeën bevoer en thans in het kader van Duits-Frans jeugdwerk in de zomermaanden als opleidingsschip dienst doet (bezichtiging mogelijk in het seizoen).

OMGEVING

Brodtener Slellufer (1; km noordelijk), een ong. 4 km lange, 18 m hoge, steile oever die de vooruitspringende kustlijn tussen Travemunde en Niendorf vormt. Golfbaan en restaurant Hermannshöhe Freiezeitpark Hansaland, groot recreatiepark bij Sierksdorf (19 km noordwestelijk).

MONUMENTAAL LÜBECK

Op een dag werd het me duidelijk dat de appel nooit ver van de stam valt, dat ik als kunstenaar veelwezenlijker, veel meer een appel van de Lübecker boom was, dan ik zelf gedacht had." Deze uitspraak van de schrijver Thomas Mann (1875-1955) staat vereeuwigd in een herdenkingszuil op de plek waar ooit zijn geboortehuis stond. De namen van Thomas Mann, schrijver van onder meer de roman 'Buddenbrooks' en de novelle ‘Dood in Venetië' en in mindere mate van zijn, eveneens schrijvende, broer Heinrich liggen bestorven op de lippen van elke Lübecker gids. Op de rondvaartboten over de Trave en de Wakenitz, de twee rivieren die het oude stadshart van Lübeck omsluiten in de Open Air Citytourbus, of tijdens rondleidingen door een van de vele monumentale panden. De vroegere vrije Hanzestad heeft dan ook veel aan Thomas Mann te danken. In 'Buddenbrooks’, gebaseerd op zijn eigen familiegeschiedenis, worden veel straten en huizen zo gedetailleerd beschreven, dat de echte fans niet rusten voor ze de stad - nog op het nippertje aan de 'goede kant' van het voormalige ijzeren gordijn - bezocht hebben. Maar niet alleen daarom zijn de Lübeckers terecht trots op hun woonplaats. In 1987 werd het oude centrum als eerste Duitse stad toegevoegd aan de lijst van 'Monumenten van het cultuurgoed van de wereld' van UNESCO. Dat heeft ze te danken aan haar middeleeuwse karakter: Kleine straatjes met kinderkopjes, prachtige oude gevels en ook van binnen schitterend gerestaureerde monumenten.

Heel bijzonder zijn de vele kleine gangen, die onder de huizen door naar minihofjes leiden. Omdat er aan het einde van de middeleeuwen grote woningnood heerste, werden er kleine woningen gebouwd in de tuinen van de bestaande huizen.

Het VVV organiseert speciale nachtwandelingen, waarbij een gids met een klein lantarentje de best verstopte gangen en hofjes laat zien. Maar ook overdag zijn de gangetjes bijna allemaal vrij toegankelijk en de moeite van het ontdekken waard.

Voor echte zoetekauwen heeft Lübeck een speciale verrassing: marsepein. Heel Duitsland wordt door de fabrieken van I.G. Niederegger voorzien van deze lekkernij. Aan deze Niederegger heeft Lübeck de erenaam 'Stad der zeven torens te danken, want hij ontwierp in de vorige eeuw het logo met de zeven torens als verpakkingsmateriaal voor zijn marsepein.

Je bent niet in Lübeck geweest als je niet in de deftige Konditorei van Niederegger walnootmarsepeintaart geproefd hebt. De winkel aan de Breite Strasse staat het hele jaar door vol met alles op het gebied van marsepein: Van bedrieglijk echte rozen tot nagebouwde paleizen.

Uitgaanstypes komen in Lübeck ook aan hun trekken. Er zijn veel kroegen en restaurants, in alle prijsklassen en in elke stijl. Elke avond treedt wel ergens een band op, er zijn diverse bioscopen en het eigen theatergezelschap van de schouwburg, door de Lübeckers 'Het Grote Huis’ genoemd, brengt bijna dagelijks een opera, toneelstuk of concert. Het marionettentheater Fritz Fey beschikt over een interessant poppenmuseum, maar de voorstellingen zijn erg ouderwets en kinderachtig. Voor een overnachting kan gekozen worden voor het super-de-luxe Senator hotel of voor een gezellig klein stadshotelletje, dat, als het een beetje meezit, ook nog in een middeleeuws pand gevestigd is. Na een avondje stappen is het lekker uitwaaien in het kuuroord Travemünde, waar Thomas Mann naar eigen zeggen de mooiste tijd van zijn leven doorbracht. Vroeger vierde de elite van Lübeck daar vakantie en de havenplaats, 15 kilometer buiten de stad, heeft nog steeds een mondaine uitstraling. Tegenwoordig vertrekken vanuit Travemünde de belangrijkste veerboten naar Scandinavië en Finland. De grote zeereuzen varen af en aan door de smalle haven waar ook kleine zeilbootjes hun ligplaats hebben.

Lübeck ligt op nog geen vier uur rijden van Groningen (en zes uur van Maastricht) en leent zich daarom uitstekend voor een weekendje uit. Wie meer tijd heeft, weet zich bovendien in een prachtige omgeving met een licht glooiend landschap, bossen, de Oostzee en in de nabijheid d van andere interessante steden als Hamburg (± 70 kilometer) en - in de voormalige DDR - Rostock (± 100 kilometer) of het pittoreske Schwerin (± 80 kilometer).