Een term tijdens de middeleeuwen in gebruik op de Britse eilanden en op het Europese continent in het gebied tussen Seine en Oostzee, Noordzee en Donau, waarvan de zeer diverse betekenissen tot twee kunnen worden herleid: 1. een recht dat groothandelaars verplicht waren te betalen om handel te mogen drijven in een stad of in bepaalde gebieden; 2. een vereniging van kooplieden van een stad of van een aantal steden die, om van de aan die vereniging verleende voorrechten gebruik te mogen maken, het Hanzerecht hadden betaald (in het Duitse Rijk werd de Hanza, het Hanzerecht, behoudens vrijstelling, aan de koning betaald).

wapen Wismar

wapen Lübeck

wapen Schwerin

1. Vlaanderen

In Vlaanderen en aangrenzende gebieden waren de hanzen oorspronkelijk particuliere verenigingen van groothandelaars van een zelfde stad, die later onder voogdij kwamen van de stadsbesturen. Zij werden opgericht met het oog op de handel in bepaalde buitenlandse gebieden en men werd er lid van tegen betaling van een hoog entreegeld. De Gentse kooplieden richtten een Hanze op in de 12de eeuw voor hun handel op Rijnland. Ook in die eeuw ontstond de Hanze van Sint-Omaars voor de handel op Engeland en Frankrijk. In andere Vlaamse steden bestonden eveneens hanzen.

Lübeck: Buddenbrook Haus	Lübeck: Holsten Tor

1.  De Vlaamse Hanze van Londen

In het eerste kwart van de 13de eeuw verenigden een aantal Vlaamse stedelijke hanzen zich in een interstedelijke Hanze, de zgn. Vlaamse Hanze van Londen. Gent en Sint - Omaars maakten daarvan geen deel uit (hun afzonderlijke hanzen bleven bestaan). De Vlaamse Hanze van Londen, onder leiding van Brugge en Ieper, was bevoegd voor de handel op Engeland en Schotland. De teruggang van de actieve Vlaamse handel op het eind van de 13de eeuw luidde ook het verval in van de Vlaamse Hanze van Londen.

2. De Hanze der XVII steden

De Hanze, tot 1344 kortweg ‘de XVII steden’ geheten, was in oorsprong een groepering van invloedrijke kooplieden van een aantal steden, die in het begin van de 13de eeuw uitgroeide tot een vereniging van 17 steden in Vlaanderen en Noord - Frankrijk, waarbij zich later nog een achttal andere voegde. Doel was het handelsverkeer met de voor de handel met Italië hoogst belangrijke jaarmarkten van Champagne te bevorderen en vooral de export van de producten van de lakennijverheid in de hand te werken. Toen de markten van Champagne tegen het eind van de 13de eeuw op hun retour raakten, verloor ook deze Hanze haar betekenis. Een opvallend kenmerk van de Hanze in Vlaanderen is dat zij uitsluitend een aangelegenheid van kooplieden was.

3. De Duitse Hanze

Deze wordt voor het eerst genoemd in een oorkonde van koning Magnus van Zweden (1343). De Duitse Hanze ontstond met Lübeck als centrum in de tweede helft van de 12de eeuw als groepering van kooplieden uit Noordduitse steden, die in de 13de eeuw lokale hanzen gevormd hadden, en nam omstreeks het midden van de 14de eeuw, daarin geholpen door het bestaan van verschillende politieke bonden van Duitse steden, de vorm aan van een organisatorisch tamelijk losse, maar daarom niet minder solidaire vereniging van steden, waarvan de kooplieden handel dreven met elders gevestigde kooplieden en daarbij deel hadden aan de Hanzeprivileges met andere woorden  Hanzegerechtigd waren. De steden lagen in een gebied dat zich uitstrekte tussen de Zuiderzee, de Finse Golf, de Baltische Zee en Thüringen. In de bloeitijd (14de–15de eeuw) omvatte de Hanze meer dan 150 steden, waarvan Lübeck de invloedrijkste was. Het doel van de Hanze was haar kooplieden in den vreemde te beschermen en haar handelsactiviteit uit te breiden. Van het midden van de 13de eeuw af had zij vrijwel het handelsmonopolie op de Oostzee en de Noordzee. Het handelsverkeer organiseerde zich rond een grote as die Novgorod via Reval (Tallinn), Lübeck, Hamburg en Brugge met Londen verbond. In de 14de eeuw werden de betrekkingen over land met Zuid - Duitsland en Italië en over zee met de Atlantische kusten van Frankrijk, Spanje en Portugal uitgebreid.

In de Nederlanden behoorden o.a. Groningen, Deventer, Zwolle, Kampen, Staveren, Zutphen, Nijmegen, Arnhem, Harderwijk en Dinant tot de Hanze. Het verval trad in tijdens de 15de eeuw, toen het aandeel van de concurrenten, in het bijzonder de Hollanders en de Zuidduitsers, in het groeiende handelsverkeer steeds groter werd en het handelsmonopolie van de Hanze geleidelijk verdween. Bovendien werden de overzeese koloniën als leverancier van grondstoffen en basisproducten en (veel) later als afzetgebied veel belangrijker. De Noordeuropese landen hadden nu eenmaal weinig winstgevende koloniën. Het einde van de Hanze mag men dateren in 1669, toen de laatste bijeenkomst van nog slechts zes Hanzesteden plaatsvond. Lübeck, Hamburg en Bremen voeren bij wijze van traditie nog steeds de naam Hanzestad.

MECKLENBURG - VORPOMMERN

Wie naar Mecklenburg -  Vorpommern reist, kiest voor een streek die het moet hebben van landschappelijke schoonheid. De producten van de ijstijd liggen honderden meren sterk in de Mecklenburger Seenplatte. De meeste van de huidige wateren ontstonden door het wegdooien van 'dood ijs', achtergebleven, vaak met grond overdekte restanten landijs. Het resultaat van al die verschillende processen is een zeer bewogen reliëf. De grootste hoogteverschillen komt u rond Feldberg tegen en in de drie 'Zwitserlanden' van het noorden, namelijk de Mecklenburger Schweiz tussen Teterow en Malchin en de bij Brandenburg beschreven Ruppiner Schweiz en de Märkische Schweiz. De kommen vulden zich met water, met het warmer worden van het klimaat veroverden loofbossen het gebied. De Mülitz is na de Bodensee het grootste meer van Duitsland.
 

Noordelijker lokt een ongerepte kust. Voor de watersportliefhebbers ligt hier een waar paradijs. Waterwegen en sluizen, de Oostzee en vredige meren spiegelen een fraaie flora waarin zich een veelvleugelige fauna ophoudt. Blauwe reigers, aalscholvers, zee- en visarenden vliegen hoog boven elders met uitsterving bedreigde diersoorten als otters en wasberen. U kunt er genieten van voettochten rond een kristalhelder meer als de Schmale Luzin of van een trektocht door het natuurgebied Hohe Burg und Schwarzer See bij Bützow.

De mens heeft het landschap van Mecklenburg - Vorpommern lange tijd links laten liggen. Germanen passeerden het merengebied tijdens de Grote Volksverhuizing. De Slavische Obodrieten volgden hen, maar bleven steken. Zij kozen strategische plekken uit: op eilanden en aan de oevers van de meren. Archeologen sporen nu nog steeds houtwallen op die de nederzettingen omgaven. Voorbeelden zijn te vinden bij Wismar (Dorf Mecklenburg) en op het sloteiland In Schwerin. Bij het naderen van de ge eeuw begon de oostelijke expansie van Duitse feodale heersers vorm aan te nemen. In vier eeuwen tijd legden zij de Slavische stammen hun wil op. Ze stichtten ook nieuwe steden, zoals Neubrandenburg. De uitleg van deze stad kan model staan voor het uniforme patroon dat werd gebruikt: in de vorm van een cirkel, met een hecht netwerk van haaks op elkaar staande straatjes, omgeven door enorme stadsmuren.
 

Mecklenburg heeft vreemd genoeg nooit een typische plattelandscultuur gekend. Bijna alle boeren in de 18e eeuw waren gebonden, bij na slaven die door de edelen uitgemergeld werden. Hoe deze landjonkers leefden, is te zien in de oude hoofdsteden van de voormalige hertogdommen Mecklenburg - Schwerin en Mecklenburg - Gustrow. U ziet er verschillende 17c-118e-eeuwse sloten. Het Hanzeverbond heeft sporen nagelaten langs de kust van Mecklenburg - Vorpommern. Wismar, Rostock, Greifswald en Stralsund getuigen met hun architectuur van baksteengotiek van de glorie die ze als handelssteden hadden. Het raadhuis in Stralsund en de domkerk (het Munster) van Bad Doberan zijn de voornaamste exponenten van een bouwtechniek, die bewijst dat met simpele middelen (baksteen) buitengewoon fraaie resultaten te behalen zijn.